Tac Mahal, Hindistan’ın Agra kentinde, Yamuna Nehri kıyısında bulunan anıt mezar ve bahçe kompleksidir. Babür hükümdarı Şah Cihan tarafından eşi Mümtaz Mahal’in anısına yaptırılmıştır. Ana mezar yapısı 17. yüzyılın ortasında tamamlanmış; cami, konuk yapısı ve giriş düzenlemeleriyle birlikte kapsamlı bir anıtsal yerleşke oluşturulmuştur. Beyaz mermer kaplama, yapının ayırt edici özelliklerindendir.[1]
PLAN VE SÜSLEME
Kubbe altındaki merkezî mezar odası sekizgen planlıdır. Yükseltilmiş platformun köşelerinde dört bağımsız minare bulunur. Ana yapı, bahçenin tam merkezine değil nehir tarafındaki ucuna yerleştirilmiştir. Dört bölümlü bahçe, yollar ve ana giriş ekseniyle birlikte yapıya yaklaşımı düzenler. Mermer kabartmalar, bitkisel motifler, yazılar ve renkli taş kakmalar yüzey bezemesinin başlıca öğeleridir.[1]
ANIT MEZAR KOMPLEKSİ
Üst odada görülen sandukalar semboliktir; gerçek mezarlar alttaki mezar odasında yer alır. Beyaz mermerli ana yapının iki yanındaki cami ve konuk yapısı kırmızı kumtaşıyla belirginleşir. Kompleksin simetriye dayanan düzeni, bahçe ile yapıları ortak bir kompozisyona bağlar. Tac Mahal’in mimari değeri, yalnız kubbeli mezardan değil, giriş, bahçe, yan yapılar ve nehir kıyısının birlikte tasarlanmasından kaynaklanır.[1]