Tipo baskı, yazı veya görüntünün kabartılmış yüzeylerine mürekkep sürülerek kâğıda aktarıldığı yüksek baskı yöntemidir. Harfler ayrı parçalar hâlinde dizilebilir; görseller için hazırlanmış bloklar aynı baskı düzenine yerleştirilebilir. Yöntemin ayırt edici özelliği, mürekkebi taşıyan bölümlerin çevresindeki yüzeyden yüksek olmasıdır.[1][2]
DİZGİ VE KALIP
Geleneksel el dizgisinde metal harfler kasadan seçilerek satır oluşturacak biçimde dizgi aletine yerleştirilir. Oluşturulan satırlar bir araya getirilir ve metal bir çerçeve içine alınır. Satır araları ile sayfanın boşlukları, baskı düzeninin parçalarını sabit tutan dolgu malzemeleriyle ayarlanır.[1]
Yazı ve görsel öğeler, baskı sırasında hareket etmemeleri için çerçeve içinde sıkıştırılır. Bir resim bloğunun yüksekliği, harflerin baskı yüzeyiyle uyumlu olmalıdır. Metal üzerine işlenip bir tabana bağlanan görsellerin yanında doğrudan ahşap bloklara oyulmuş görüntüler de kullanılabilir. Hazırlanan bütün, baskıya girecek kalıbı oluşturur.[1]
BASKI İŞLEMİ
Kalıp baskı makinesine yerleştirilir ve yüzeyi elle veya mekanik olarak mürekkeplenir. Kâğıt, düz bir baskı tablası ya da silindir yardımıyla mürekkepli yüzeye bastırılır. Yaprak çıkarıldıktan sonra işlem yeni bir kâğıtla tekrarlanabilir. Böylece hazırlanmış aynı düzen üzerinden çok sayıda nüsha üretilebilir.[1]
DİĞER TEKNİKLERLE İLİŞKİSİ
Yüksek baskıda görüntüyü oluşturan bölüm yüzeyin üstünde kalır. Çukur baskıda ise mürekkep, levhaya açılan oyuklardan kâğıda geçer. Düz baskı tekniklerinde görüntü ve görüntü dışı alanlar farklı bir fiziksel düzenle ayrılır. Bu sınıflandırma, basılı üründen önce kalıbın yapısına ve mürekkebin aktarılma biçimine dayanır. Tipo baskı, yüksek baskı ilkesinin özellikle yazı dizgisi ve resim bloklarıyla uygulandığı yöntemdir.[1][2]