Toplumsal Sözleşme, Jean-Jacques Rousseau’nun 1762’de yayımladığı siyaset felsefesi eseridir. Kitap, insanların ortak bir siyasi düzen içinde yaşarken özgürlüklerini hangi koşullarda koruyabileceğini araştırır. Rousseau, meşru yönetimin temelini yalnızca güçte veya alışılmış itaate değil, yurttaşların oluşturduğu siyasi birliktelikte arar. Eserdeki sözleşme düşüncesi, bütün devletlerin geçmişte gerçekten imzaladığı tarihsel bir belgeyi anlatmak için kullanılmaz; siyasi meşruiyetin koşullarını açıklayan bir modeldir. [1][2]
GENEL İRADE
Rousseau, ortak yarara yönelen genel irade ile kişilerin ayrı ayrı çıkarlarının toplamını birbirinden ayırır. Bir kararın çoğunlukça benimsenmesi, tek başına ortak yararı ifade ettiğini garanti etmez. Çıkar grupları, bağımlılık ilişkileri ve büyük eşitsizlikler yurttaşların ortak meseleler hakkında hüküm vermesini bozabilir. Bu nedenle özgürlük, siyasi eşitlik ve yurttaşlık ilişkileri birlikte ele alınır. [1]
EGEMENLİK VE HÜKÛMET
Eserde egemenlik yurttaş topluluğuna aittir; hükûmet ise yasaları uygulayan yönetim organıdır. Bu ayrım, yönetici iradesinin halkın egemenliğinin yerine geçmesini önlemeyi amaçlar. Yasaların genel nitelikte olması ve ortak yaşamın bütün üyelerine uygulanması, Rousseau’nun meşru düzen anlayışının temel parçalarıdır. Kitap, özgürlük ile siyasi otorite arasındaki ilişkiyi bu ayrımlar üzerinden tartışır. [1][2]