Transkripsiyon, konuşmanın veya dilsel seslerin belirli işaretlerle yazılı biçime aktarılmasıdır. Dilbilim araştırmalarında amaç, incelenen özelliklerin yeniden okunabilir ve karşılaştırılabilir bir kaydını oluşturmaktır. Kullanılan sistem, araştırmanın sorusuna göre değişir: kimi kayıtlar konuşulan sözcükleri esas alırken kimileri telaffuz ayrıntılarını veya konuşmacılar arasındaki etkileşimi gösterir.[1][3]
SESLERİN GÖSTERİMİ
Fonetik transkripsiyon, konuşma seslerini ve telaffuz özelliklerini yazıyla temsil eder. Uluslararası Fonetik Alfabe, farklı dillerdeki sesler için ortak bir gösterim standardı sağlar. Böylece bir dilin alışılmış yazımıyla telaffuzu arasında doğrudan eşitlik varsayılmadan sesler kaydedilebilir.[2]
Fonetik gösterim ile fonemik gösterim arasında ayrım yapılır. Fonemik yaklaşım, bir dilde anlam ayıran ses birimlerini öne çıkarır; fonetik yaklaşım telaffuzun daha ayrıntılı özelliklerini gösterebilir. Yaygın yazım geleneğinde fonetik kayıtlar köşeli ayraçlar, fonemik kayıtlar ise eğik çizgiler içinde verilir. Bu işaretler, okuyucuya hangi çözümleme düzeyinin kullanıldığını bildirir.[1]
KONUŞMA KAYITLARININ ÇÖZÜMLENMESİ
Bir görüşmenin yazıya aktarılması, yalnızca sesleri tek tek işaretlemeyi gerektirmez. Konuşmacı değişimleri, duraklamalar, üst üste konuşmalar ve tamamlanmamış sözcükler de araştırma açısından önemli olabilir. UCLouvain'in konuşma derlemi yönergesi, bu özellikleri ayrı işaretlerle kaydeden bir uygulama örneğidir. Aynı yönerge, anlaşılmayan bölümlerin ve sözcük hakkındaki belirsizliğin açıkça belirtilmesini ister.[3]
Transkripsiyon, bu nedenle ses kaydının bütün özelliklerini kendiliğinden koruyan bir kopya değildir. Hangi ayrıntıların yazıya geçirileceği kullanılan kurallara bağlıdır. Tutarlı bir işaretleme sistemi, kaydı hazırlayan kişinin yorumuyla kayıtta duyulan olgunun ayırt edilmesini kolaylaştırır. Araştırmacının kullandığı sistemi açıklaması, başka kişilerin metni aynı ölçütlerle değerlendirmesine yardımcı olur.[3]