Tristör, elektrik akımının anahtarlanmasında kullanılan yarı iletken güç elemanları ailesinin adıdır. Yaygın bir türü, SCR kısaltmasıyla bilinen silisyum kontrollü doğrultucudur. Bu elemanda anot, katot ve kapı olmak üzere üç bağlantı ucu bulunur. Uygun koşullarda kapıya uygulanan bir akım darbesi, anot ile katot arasındaki akımın iletilmesini başlatabilir.[1]
YARI İLETKEN YAPI
SCR'nin yapısı, P ve N tiplerinin dönüşümlü sıralandığı dört yarı iletken katmandan oluşur. Bu PNPN düzeni, birbirini etkileyen iki transistörle modellenebilir. Başlayan iletim, iç geri besleme nedeniyle sürdürülebilir; eleman bir kez kilitlenince kapı akımının kesilmesi tek başına iletimi sonlandırmaz. Normal çalışma sırasında ana akımın yönü anottan katoda doğrudur.[1]
KİLİTLEME VE TUTMA AKIMI
Kilitlenme akımı, kapı işareti kaldırıldığında elemanın iletimde kalabilmesi için başlangıçta ulaşılması gereken ana akım değeridir. Kapı darbesi, ana akım bu düzeye erişmeden sona ererse iletim sürdürülemeyebilir. Bu nedenle darbenin süresi ve yükün davranışı önem taşır; özellikle endüktif yüklerde akımın yükselmesi gecikebilir. Kilitlenme akımı, iletimi sürdürmeye ilişkin tutma akımıyla aynı parametre değildir.[2]
GÜÇ DEVRELERİNDEKİ YERİ
Ana akım tutma akımının altına indiğinde sıradan SCR kesime geçebilir; alternatif akımlı devrelerde akımın sıfırdan geçmesi doğal kapanmaya olanak verir. Tristörler katı hâl rölelerinde, motor denetiminde ve koruma devrelerinde kullanılır. Kapı işaretiyle açılabilmeleri ve iletim durumunu koruyabilmeleri, bu uygulamalarda anahtarlama davranışının temelini oluşturur.[1]