Truman Doktrini, ABD Başkanı Harry S. Truman’ın 12 Mart 1947’de Kongreye sunduğu konuşmayla açıklanan dış politika yaklaşımıdır. Truman, Yunanistan ve Türkiye için toplam 400 milyon dolarlık askerî ve ekonomik yardım istemiştir. Konuşma, dış baskı veya silahlı azınlıkların dayatmasıyla karşılaştığı belirtilen toplumlara ABD desteği verilmesini savunuyordu. Bu çerçeve, Soğuk Savaş dönemindeki Amerikan dış politikasının önemli dayanaklarından biri hâline gelmiştir. [1]
ORTAYA ÇIKIŞI
Britanya, Şubat 1947’de Yunanistan ve Türkiye’ye sağladığı mali desteği sürdüremeyeceğini ABD’ye bildirmişti. Washington, Yunanistan’daki çatışmaları ve ekonomik sorunları, Türkiye üzerindeki Sovyet baskısıyla birlikte değerlendiriyordu. Yardım önerisi bu iki ülkenin koşullarına yönelik somut bir program olarak sunuldu; aynı zamanda daha geniş bir stratejik yaklaşımın ifadesi oldu. [1]
SİYASİ ETKİSİ
Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Kongrenin Demokrat bir başkanın yardım girişimini desteklemesi, dış politikada iki partili uzlaşmanın örneklerinden sayılır. Sonraki ABD yönetimleri başka bölgelerdeki müdahalelerini açıklarken benzer gerekçelere başvurmuştur. Doktrinin siyasi söylemi ile başlangıçtaki yardım programının coğrafi kapsamı birbirinden ayrılmalıdır. Görsel, Türkiye ve Yunanistan’a yardım önerisini başlığında taşıyan Kongre belgesinin ilk sayfasıdır. [1]