Yer Bilimleri

Tsunami

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Tsunami, büyük bir su kütlesinin yer değiştirmesiyle oluşan ve birbirini izleyen uzun dalgalardan meydana gelen olaydır. Deniz altındaki depremler ve volkanik etkinlikler başlıca oluşum nedenleri arasındadır. Olay, tek bir dalga olarak düşünülmemelidir; bir dalga dizisi söz konusudur. [1]

DERİN VE SIĞ SUDA DAVRANIŞ

Tsunami dalgaları derin okyanusta çok yüksek hızla ilerleyebilirken dalga yüksekliği görece sınırlı kalabilir. Dalganın hızı su derinliğiyle ilişkilidir. Kıyıya yaklaşarak daha sığ suya girildiğinde hız azalır ve dalga yüksekliği büyüyebilir. Bu nedenle açık denizde belirgin görünmeyen bir dalga, kıyıda ciddi etkiler oluşturabilir. [1]

GELGİTTEN FARKI

Tsunami için zaman zaman “gelgit dalgası” ifadesi kullanılsa da bu adlandırma yanıltıcıdır. Gelgit ile tsunami farklı oluşum mekanizmalarına sahiptir. Tsunaminin değerlendirilmesinde kaynağın yeri, su derinliği ve kıyı koşulları önem taşır. NOAA'nın açıklamalarında, 29 Eylül 2009'da Samoa, Amerikan Samoası ve Tonga'yı etkileyen olay, deprem kaynaklı tsunamiye örnek olarak gösterilir. [1]