Yıldız ışıltısı, yıldızların Dünya’dan bakıldığında parlaklıkları değişiyormuş veya hafifçe hareket ediyormuş gibi görünmesidir. Astronomide atmosferik parıldama ya da sintilasyon denilen bu etki, yıldızın ışığının gerçekten düzenli biçimde yanıp sönmesi değildir. Uzak yıldızlar gökyüzünde noktasal kaynaklar gibi algılanır; ışıkları Dünya atmosferinden geçerken hareketli hava katmanlarından etkilenir. [1][2]
Oluşumu
Atmosferdeki hava hareketleri ve farklı özellikteki hava katmanları, yıldız ışığının kırılma yönünü değiştirir. Bu nedenle ışığın bir kısmı gözlemciye ulaşırken bir kısmı başka yöne sapar; gözün algıladığı parlaklık ve yıldızın görünür konumu da kısa sürelerle değişebilir. Ufka yakın yıldızların ışığı atmosferin daha uzun bir bölümünden geçtiği için daha fazla parıldayabilir. [1][2]
Gezegenler de atmosferden gözlemlenir; ancak çıplak gözle nokta gibi görünmelerine karşın, yıldızlara kıyasla daha geniş bir görünür diske sahiptir. Diskin farklı bölgelerinden gelen ışık atmosferik dalgalanmaların etkisini kısmen ortaladığından, gezegenler genellikle daha sabit görünür. [2]
Gözlem ve astronomi
Atmosferdeki türbülans, yıldızların yanı sıra teleskop görüntülerini de etkiler. Astronomide görüntülerin atmosfer kaynaklı bulanıklığı “görme” (seeing) olarak adlandırılır. Bu bulanıklık, gök cisimlerinin ayrıntılarını seçmeyi ve hassas gözlemleri güçleştirebilir. NASA’nın açıklamasında parıldama ile görüntü bulanıklığının türbülanslı hava hücreleriyle ilişkili olduğu belirtilir. [2]
Atmosferin üstündeki uzay teleskopları, bu atmosferik etkilerden arınmış gözlem yapabilir. Yerden yapılan gözlemlerdeyse atmosferik koşullar değişken olduğundan yıldızların parıldama miktarı da gözlem yerine ve zamana göre farklılaşır. Böylece görülen ışıltı, yıldızın fiziksel ışık üretimindeki bir değişiklikten çok, ışığın Dünya’ya ulaşırken izlediği yolun sonucudur. [1][2]