Yalancı akasya, Fabaceae familyasından Robinia pseudoacacia adlı, Kuzey Amerika kökenli yaprak döken ağaçtır. Adındaki “akasya”ya rağmen Acacia cinsine değil, Robinia cinsine aittir. Kew’in Plants of the World Online kaydı, türün doğal yayılışını ABD’nin doğu ve orta kesimleri olarak verir; Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığının tür kaydı da kökenini Kuzey Amerika olarak belirtir. [1][2] Türkiye’de ağaçlandırma ve peyzaj amacıyla dikilmiş, bazı yerlerde dikim alanlarının dışına yayılarak istilacı özellik göstermiştir. [1]
Botanik özellikleri
Yalancı akasya yaprak döken bir ağaçtır. Yaprakları tüysü bileşiktir; tek bir eksen üzerinde çok sayıda yaprakçık bulunur. Bakanlık kaydında genç sürgünlerin dikenli olabildiği, kokulu beyaz çiçeklerin sarkık ve çok çiçekli kurullarda toplandığı, meyvenin ise tohum taşıyan yassı bir bakla olduğu belirtilir. Kew de sarkık çiçek kümelerini, dikenli genç dalları ve bakla biçimli meyveyi türün tanı özellikleri arasında sayar. [1][2]
Kullanım ve yayılma
Tür; süs ağacı, yol kenarı dikimi, erozyon kontrolü ve bal üretimi gibi amaçlarla yetiştirilmiştir. Bakanlık kaydı, Türkiye’de 1916’dan itibaren yetiştirildiğini ve ülkeye insan eliyle getirildiğini aktarır. Aynı kaynak, tohumla çoğalmanın yanında kök ve kütük sürgünlerinin de yayılmayı kolaylaştırabildiğini, böylece türün dikildiği alanların dışına taşabildiğini bildirir. [1]
Kew’in değerlendirmesi de bol tohum üretimi ve köklerden sürgün verme yoluyla bazı bölgelerde istilacı olabileceğini belirtir. [2] Bu durum, türün her yerde aynı çevresel etkiye sahip olduğu anlamına gelmez; yayılma ve ekolojik sonuçlar yetişme ortamına göre değişebilir. Türkiye’deki tür kaydı, özellikle terk edilmiş tarım arazileri, orman kenarları ve yol çevreleri gibi alanlarda görülebildiğini kaydeder. [1]