Yanlışlanabilirlik, bir önermenin veya kuramın, gerçekleşmesi mümkün belirli gözlemlerle çelişebilecek biçimde kurulmuş olmasıdır. Bilim felsefesinde özellikle Karl Popper’ın bilim ile bilim dışı açıklamaları ayırma önerisiyle ilişkilidir. Bir iddianın yanlışlanabilir olması, onun yanlış olduğu anlamına gelmez; hangi bulgular karşısında reddedilebileceğinin belirlenebilmesini anlatır.[1]
SINANABİLİR ÖNGÖRÜ
Popper’a göre kuramın her olası sonucu açıklayabilecek biçimde esnetilmesi, sınama gücünü azaltır. Bilimsel açıklama belirli sonuçları dışlamalı ve risk taşıyan öngörüler üretmelidir. Çok sayıda uyumlu gözlem, evrensel bir önermeyi mantıksal olarak kesinleştirmez. Buna karşılık gerçek bir karşı örnek, aynı evrensel önerme ile çelişir.[1]
UYGULAMADAKİ SINIRLAR
Gerçek araştırmalarda çelişkili bir ölçümün değerlendirilmesi her zaman basit değildir. Ölçüm hatası, gözlem yanlılığı veya yardımcı varsayımlar sonucu etkileyebilir. Bu nedenle tek bir uyuşmazlık, kuramın uygulamada hemen terk edilmesini zorunlu kılmaz. Yanlışlanabilirlik, bilimsel yöntemin tartışmalı felsefi açıklamalarından biridir; bütün bilimsel uygulamaları tek başına tüketen eksiksiz bir tanım olarak görülmez.[1]