Yaz uykusu ya da estivasyon, bazı hayvanların kuraklık gibi elverişsiz dönemleri düşük etkinlikle geçirdiği fizyolojik durgunluk durumudur. Beslenme ve hareket azalırken suyun korunması önem kazanır. Akciğerli balıklar ile bazı kurbağalarda görülen örnekler, bu durumun yalnız hareketsizlikten oluşmadığını; vücudun işleyişinde ve koruyucu yüzeylerinde değişimler içerebildiğini gösterir.[1][2][3]
ÇAMURDA KALAN BALIKLAR
Afrika akciğerli balıkları, yaşadıkları sular çekildiğinde çamur içinde bir boşluk hazırlayabilir. Hava alabilecekleri bir geçidi açık bırakmaları önemlidir; bu balıklar akciğerleriyle solunum yapar. Durgunluk sırasında uzun süre beslenmeden kalabilirler. Vücudu çevreleyen koza, kuruma tehlikesine karşı koruyucu ortamın parçasıdır ve su dışındaki yaşam döneminin sürdürülmesine katkıda bulunur.[1][3]
KURBAĞALARDA KURAK DÖNEM
Afrika boğa kurbağası, kurak mevsimde toprağa gömülerek etkinliğini azaltır. Deri katmanlarından oluşan bir örtü nemin korunmasına yardım eder ve hayvan yağışlı dönemi bekler. Yağışlarla oluşan geçici su birikintileri, üremenin ve iribaş gelişiminin gerçekleştiği alanlardır. Bu örnek, hayvanın etkinlik döngüsü ile kullanılabilir suyun mevsimsel değişimi arasındaki ilişkiyi gösterir.[2]
KOZANIN CANLI YAPISI
Afrika akciğerli balıkları üzerinde yayımlanan 2021 tarihli bir araştırma, kozanın yalnız kurumuş bir mukus tabakası olmadığını göstermiştir. Mikroskobik incelemelerde canlı hücreler ve bakterileri yakalamaya katılan bağışıklık hücreleri belirlenmiştir. Bu sonuç, uzun durgunluk sırasında su kaybını sınırlamanın yanında enfeksiyonlara karşı korunmanın da sürdüğünü ortaya koyar. Ancak tek tür grubunda saptanan bu mekanizma bütün estivasyon örneklerine genellenemez.[3]