Yunus Emre, on üçüncü yüzyılın ikinci yarısıyla on dördüncü yüzyılın başlarında Anadolu'da yaşamış Türk mutasavvıf şairdir. Türkçe tasavvuf şiirinin gelişiminde etkili olmuş; ilahileri sözlü gelenek ve yazma eserler yoluyla geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. İnsan sevgisi, ahlak ve manevi olgunlaşma şiirlerinin başlıca konularındandır.[1][2]
YAŞAMINA İLİŞKİN BİLGİLER
Yunus Emre'nin tarihî kişiliği hakkında sınırlı bilgi bulunur; yaşam öyküsü menkıbelerle iç içe geçmiştir. Doğumu genellikle 1240–1241 çevresine, ölümü ise 1320–1321 çevresine tarihlenir. Doğduğu yer ve mezarının konumu konusunda farklı görüşler vardır; Anadolu'nun çeşitli yerlerinde ona atfedilen mezar ve makamlar bulunur.[1][2]
Tapduk Emre ile ilişkisi, tasavvuf geleneğindeki yaşam anlatısının merkezindedir. Hacı Bektaş Veli ve Tapduk Emre çevresinde geçen hikâyeler, şairin manevi eğitimini anlatan menkıbeler olarak değerlendirilir. Bu anlatılar, doğrudan tarihî belgeyle aynı nitelikte değildir.[1]
ESERLERİ VE ŞİİR DİLİ
Başlıca eserleri Divan ve Risaletü'n-Nushiyye'dir. 1307'de yazılan Risaletü'n-Nushiyye, mesnevi biçiminde tasavvufi öğütler içerir. Şiirlerinde hem hece hem aruz ölçüsünü kullanmıştır. Divan yazmalarına aynı mahlası kullanan başka şairlerin eserleri de karıştığından, şiirlerin aidiyeti araştırmaların önemli sorunlarından biridir.[1]
Yunus Emre, dinî ve tasavvufi düşünceleri halk dilinin imkânlarıyla ifade eder. Sevgi, barış ve ahlaki davranış üzerine söyledikleri, şiirlerinin farklı çevrelerde benimsenmesini sağlamıştır. İlahi geleneği üzerindeki etkisi Anadolu'nun dışına da taşmıştır.[1][2]
KÜLTÜREL ETKİSİ
UNESCO, doğumunun 750. yıl dönümünü 1991 anma programına aldı. Vefatının 700. yıl dönümü de Türkiye'nin önerisi ve dört ülkenin desteğiyle 2021 anma ve kutlama yıl dönümleri arasında yer aldı.[2]