Çınar, Platanus cinsindeki ağaçların ortak adıdır. Cins, Platanaceae familyasında sınıflandırılır ve Kew’in Plants of the World Online veritabanında kabul edilen 10 tür içerir. Doğal yayılışı Güneydoğu Avrupa’dan Pakistan’a, Hindiçin’e ve Kanada’nın doğusundan Guatemala’ya kadar uzanır. Doğu çınarı (Platanus orientalis), Türkiye’de doğal olarak bulunan türler arasındadır. [1]
Genel özellikler
Çınarlar genellikle yaprak döken ağaçlardır. Doğu çınarının kabuğu gövdeden büyük parçalar hâlinde dökülür; bu özellik kabukta açık ve koyu renkli alanlar oluşturur. Yaprakları geniş, saplı ve çoğunlukla elsi biçimde loplara ayrılmıştır. Cinsin çiçekleri küçük, küresel kümeler hâlinde bulunur; meyveler olgunlaştığında dallarda yuvarlak, sarkık başçıklar görülür. Doğu çınarı geniş taçlı ve uzun ömürlü bir ağaçtır; doğal yayılışı güneydoğu Avrupa’dan İran’a uzanır. [1]
Ekoloji ve kullanım
Çınar türlerinin yetişme koşulları aynı değildir. Doğu çınarı nemli, iyi drene olan topraklarda gelişebilir; yerleşik ağaçlar daha kurak koşullara da dayanabilir. Bu tür park ve bahçelerde gölge ağacı olarak yetiştirilir ve Missouri Botanik Bahçesi kaynağı çoğu kentsel kirleticiye genel olarak dayanıklı olduğunu belirtir. Doğu çınarının odunu mobilya, dolap, fıçı ve sandık gibi ürünlerde kullanılmıştır. Büyük boyu ve dökülen kabuk, yaprak ve meyveleri bakımından, dikim yeri seçilirken ağacın büyüklüğü ve çevresindeki alan hesaba katılır. [2]