Çatalhöyük, Güney Anadolu platosunda yer alan ve Neolitik dönemden Kalkolitik döneme uzanan yerleşim izlerini barındıran arkeolojik alandır. İki höyükten oluşur. Doğu höyüğündeki Neolitik tabakalar, yerleşik yaşamın toplumsal ve kültürel yönlerini araştırmak için önemli veriler sağlar.[1]
YERLEŞİM DÜZENİ
Daha yüksek olan doğu höyüğünde, yaklaşık MÖ 7400–6200 arasına tarihlenen on sekiz yerleşim katı belirlenmiştir. Birbirine bitişik evlerden oluşan yerleşimde alışılmış sokak düzeni bulunmaz; yapılara çatılardan girilirdi. Bu düzen, yaşam alanlarının örgütlenmesi ve komşuluk ilişkileri hakkında araştırma soruları doğurur. Aynı yerde uzun süre devam eden yerleşim, değişimin tabakalar halinde izlenmesine olanak verir.[1]
KÜLTÜREL BULGULAR
Duvar resimleri, kabartmalar ve heykeller, gündelik yaşamla simgesel uygulamaların birlikte incelenmesini sağlar. Batı höyüğü, yaklaşık MÖ 6200–5200 arasındaki Kalkolitik döneme ilişkin değişimleri temsil eder. Çatalhöyük, yerleşik köylerden daha yoğun yerleşim topluluklarına geçişin araştırılmasında önemlidir. Alanın değeri yalnız tek tek buluntulardan değil, bunların yapı ve tabaka ilişkileri içinde korunmuş olmasından kaynaklanır.[1]