Dünya, Güneş Sistemi’nde Güneş’ten itibaren üçüncü sırada bulunan kayalık bir gezegendir. Yüzeyinde sıvı su bulunduğu ve yaşam barındırdığı bilinen tek Güneş Sistemi gezegenidir. Okyanuslar, atmosfer ve jeolojik etkinlik, gezegenin belirgin özellikleri arasındadır.[1]
Yörünge ve iç yapı
Dünya’nın Güneş çevresindeki dolanımı yaklaşık 365,25 gün sürer. Kendi ekseni çevresindeki dönüşü yaklaşık 23,9 saattir. Eksen eğikliği, yıl boyunca Güneş ışığının farklı enlemlere geliş açısını değiştirerek mevsim döngüsünde rol oynar.[1]
Dünya tam bir küre değildir: ekvator yarıçapı kutup yarıçapından büyüktür. İç yapısı kabuk, manto, sıvı dış çekirdek ve katı iç çekirdek olarak tanımlanır. Kabuk ile üst mantonun bir bölümü litosferi oluşturur; bu katı dış katman büyük levhalara ayrılmıştır. Levha hareketleri depremler ve dağ oluşumu gibi jeolojik süreçlerle ilişkilidir.[1][2]
Yüzey, atmosfer ve yaşam
Dünya yüzeyinin yaklaşık yüzde 71’i okyanuslarla kaplıdır ve gezegenin doğal uydusu Ay’dır. Yüzeye yakın atmosfer çoğunlukla azot ve oksijenden oluşur; argon, karbondioksit ve başka gazlar daha küçük oranlarda bulunur.[1]
Atmosfer, okyanuslar, buz örtüleri, kara ve canlılar birbirleriyle etkileşen Dünya sisteminin parçalarıdır. Güneş’ten gelen enerji bu sistemdeki süreçleri besler. NASA’ya göre Dünya’nın yüzeyinde sıvı suyun uzun süre bulunabilmesi, yaşamı destekleyen koşullardan biridir.[1]
Dünya gözlem uyduları; atmosfer, okyanus, buzullar ve kara yüzeyindeki değişimleri izleyebilir. Bu gözlemler, gezegen sisteminin farklı bileşenlerinin birlikte incelenmesine katkı sağlar.[1]