Hristiyanlık, İsa'nın yaşamı, öğretileri ve kendisine ilişkin iman etrafında şekillenen dinî gelenekler bütünüdür. Miladi birinci yüzyılda ortaya çıkmış, zamanla farklı kiliseler ve topluluklar hâlinde genişlemiştir. Hristiyanlar İsa'yı Mesih olarak kabul eder; onun ölümü ve dirilişine ilişkin inanç, dinin temel anlatılarından biridir. Bu anlatılar, inananların Tanrı, kurtuluş ve insan yaşamı hakkındaki düşüncelerini biçimlendirir.[1][2]
METİNLER VE İNANÇ
Hristiyan kutsal kitabının Yeni Ahit bölümü, İsa ve ilk Hristiyan topluluklarıyla ilgili metinleri içerir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri, İsa'nın yaşamı ve öğretisini farklı anlatım özellikleriyle aktarır. Pavlus'un mektupları, ilk toplulukların inançları ve karşılaştıkları sorunlar bakımından önemli kaynaklardır. Bu metinler tek bir anda yazılmamış, birinci yüzyılın farklı dönemlerinde oluşmuştur.[1]
Hristiyanlığın büyük geleneklerinde Tanrı anlayışı Baba, Oğul ve Kutsal Ruh ile ifade edilen Teslis öğretisiyle açıklanır. Bu öğretinin kavramları ve İsa'nın kimliğine ilişkin tartışmalar, ilk dönem konsillerinin gündeminde yer almıştır. Hristiyan toplulukları arasındaki farklılıklar, kutsal metinlerin yorumlanmasını ve kilise otoritesinin anlaşılmasını da kapsar.[3]
TARİHSEL ÇEŞİTLİLİK
Roma Katolikliği, Doğu Ortodoksluğu ve Protestanlık, Hristiyanlığın başlıca tarihsel geleneklerindendir. Doğu ve Batı kiliseleri arasındaki ayrışma uzun bir süreç içinde gelişmiş; 1054 olayları bu tarihin önemli dönüm noktalarından biri olmuştur. On altıncı yüzyıldaki Reform hareketleri ise Batı Hristiyanlığında yeni kiliselerin oluşumuna yol açmıştır.[1]
İsa'nın öğretilerinin gündelik yaşamda nasıl uygulanacağı, ibadet ve topluluk hayatıyla birlikte Hristiyanlığın süreklilik gösteren konularındandır. Bu nedenle Hristiyanlık hem ortak metin ve anlatılara hem de farklı yorum ve uygulama geleneklerine sahip bir dindir.[2]