I. Selim (Yavuz Sultan Selim; 1470?, Amasya – 22 Eylül 1520, Çorlu yakınları), 1512–1520 yılları arasında hüküm süren dokuzuncu Osmanlı padişahıdır. Kısa saltanatı sırasında Safevîlere ve Memlüklere karşı kazandığı zaferlerle Osmanlı topraklarını Doğu Anadolu, Suriye, Mısır ve Hicaz'a doğru genişletmiştir.[1]
ŞEHZADELİK DÖNEMİ
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Selim, büyük ihtimalle 1470'te babası II. Bayezid'in sancakbeyi olarak bulunduğu Amasya'da doğdu; kaynaklarda 1467–1468 yıllarını veren başka rivayetler de vardır. Bilinen ilk görev yeri Trabzon'dur ve yaklaşık 1487'den itibaren burada sancakbeyi olarak bulundu.[1]
Selim, Trabzon'daki uzun görevi sırasında doğu sınırındaki gelişmeleri yakından izledi. Babasının son yıllarında şehzadeler arasındaki taht mücadelesine katıldı ve 24 Nisan 1512'de tahta çıktı.[1][2]
DOĞU VE GÜNEY SEFERLERİ
Selim'in saltanatındaki ilk büyük sefer Safevî hükümdarı Şah İsmail'e karşı düzenlendi. 23 Ağustos 1514'te yapılan Çaldıran Savaşı Osmanlı ordusunun zaferiyle sonuçlandı. Bu sonuç, Doğu Anadolu'daki Osmanlı hâkimiyetinin güçlenmesinde önemli bir aşama oldu.[1]
Selim daha sonra Memlük Sultanlığı'na yöneldi. 24 Ağustos 1516'daki Mercidâbık Savaşı'nda Memlük ordusunu yendi ve Suriye'yi ele geçirdi. 22 Ocak 1517'de Kahire yakınlarında kazanılan Ridâniye Savaşı ise Kahire'nin yolunu açtı. Mısır'ın fethiyle Memlük Sultanlığı sona erdi.[1]
HAREMEYN VE SON YILLARI
Mısır'ın fethinin ardından Mekke ve Medine'nin koruyuculuğu da Osmanlılara geçti. Resmî belgelerde Selim için “iki kutsal mabedin hizmetkârı” anlamına gelen Hâdimü'l-Haremeyn unvanı kullanıldı. Bu gelişme, Osmanlı Devleti'nin İslam dünyasındaki konumunu önemli ölçüde değiştirdi.[1]
Selim, 21'i 22 Eylül'e bağlayan gece Çorlu yakınlarında öldü. Yerine oğlu Süleyman tahta geçti. Sekiz yıl süren saltanatı, imparatorluğun topraklarının ve siyasi etkisinin hızla genişlediği bir dönem olarak değerlendirilir.[1][2]