Polen, tohumlu bitkilerde erkek üreme hücrelerini taşıyan, çoğunlukla toz görünümündeki küçük tanelerdir. Çiçekli bitkilerde başçıklarda, kozalaklı bitkilerde ise genellikle kozalaklar üzerindeki mikrosporangiyumlarda oluşur. Her polen tanesi bitkinin erkek gametofitini içerir.[1]
YAPISI
Polen tanesinin dış duvarına ekzin adı verilir. Ekzin büyük ölçüde sporopollenin adlı, kimyasal ve fiziksel etkilere son derece dayanıklı bir maddeden oluşur. Bu dayanıklılık sayesinde polen taneleri uygun koşullarda binlerce, hatta milyonlarca yıl korunabilir.[1]
TOZLAŞMA
Polenin bir çiçeğin erkek organından dişi organına taşınmasına tozlaşma denir. Tozlaşma rüzgâr, su veya hayvanlar aracılığıyla gerçekleşebilir. Arılar, kelebekler, kuşlar ve yarasalar gibi tozlayıcılar, besin ararken poleni bir çiçekten ötekine taşıyarak bitkilerin üremesine ve pek çok tarım ürününün oluşmasına katkıda bulunur.[2]
PALİNOLOJİ
Polen ve sporları inceleyen bilim dalına palinoloji denir. Fosil polenler, geçmiş dönemlerin bitki örtüsü ve iklimi hakkında bilgi verir; jeolojide kaya katmanlarının karşılaştırılmasında da kullanılır. Polen analizi ayrıca adli soruşturmalarda bir nesnenin veya kişinin bulunduğu yerin belirlenmesine yardımcı olabilir.[3]
POLEN ALERJİSİ
Polen, saman nezlesi olarak da bilinen alerjik rinitin yaygın nedenlerinden biridir. Alerjiler daha çok rüzgârla taşınan ve havada bol miktarda bulunan polenlerle ilişkilidir. Ağaçlar, çimenler ve pelin otu gibi yabani otlar bu tür polenlerin başlıca kaynakları arasındadır.[4]