Tiyatro tarihi, sahne sanatlarının Antik Çağ'dan günümüze farklı kültürlerde nasıl ortaya çıktığını ve geliştiğini inceler. Tiyatro; oyun yazarlığı, oyunculuk, sahne düzeni ve seyirci ilişkisi gibi öğeleri bir arada barındıran bir gösteri sanatıdır.[1][2]
ANTİK YUNAN VE ROMA
Batı tiyatrosunun kökleri MÖ 6. yüzyılda Atina'da, Dionysos onuruna düzenlenen dinî şenliklere dayanır. Büyük Dionysia şenliklerinde tragedya yarışmaları yapılırdı. Geleneğe göre Thespis, oyunculuğun gelişiminde önemli bir yenilik yapmıştır. Aiskhylos, Sophokles ve Euripides tragedyanın; Aristophanes ise komedinin önde gelen yazarlarıdır.[1]
Roma'da komedi, Yunan geleneğinden beslendi. Plautus ve Terentius bu dönemin en tanınmış komedi yazarlarıdır.[1]
ORTA ÇAĞ VE RÖNESANS
Orta Çağ İngiltere'sinde dinî gösteriler, Kutsal Kitap öykülerini anlatan mister ve mucize oyunlarına dönüştü. Ahlak oyunları ise soyut erdemleri ve kusurları canlandıran karakterlerle izleyiciye ahlaki dersler vermeyi amaçlıyordu. Rönesans İtalya'sında kalıplaşmış karakterler üzerine kurulu doğaçlama bir tür olan commedia dell'arte gelişti.[2]
İngiltere'de Globe Tiyatrosu 1599'da Lord Chamberlain's Men topluluğu tarafından inşa edildi. William Shakespeare en tanınmış oyunlarının çoğunu bu tiyatro için yazdı.[2]
DOĞU VE TÜRK GELENEKLERİ
Asya'da da köklü tiyatro gelenekleri oluştu. Hindistan'da Sanskrit tiyatrosu kendine özgü bir dramaturji geleneği geliştirdi. Japonya'da Nō 14. yüzyıldan, Kabuki ise 17. yüzyılın başından beri sahnelenmektedir.[2]
Geleneksel Türk tiyatrosunda gölge oyunu Karagöz, tek kişilik anlatı ve taklit sanatı meddah ile canlı oyuncularla doğaçlama oynanan orta oyunu öne çıkar. Bu türler halkın gündelik yaşamını, mizah ve taşlamayla sahneye taşımıştır.[3][4]