Altın (Au), atom numarası 79 olan, sarı renkli ve kimyasal tepkimelere görece dirençli bir metaldir. Yumuşaklığı ve kolay biçimlendirilebilmesi, süs eşyası ve ince kaplama üretimine elverişlidir. Doğada yerli metal hâlinde bulunabilen az sayıdaki elementten biridir; ayrıca gümüş, bakır ve bazı başka metallerle alaşım oluşturabilir. [1][2]
Özellikleri ve doğada bulunuşu
Saf altın yumuşak olduğu için takı gibi dayanıklılık istenen ürünlerde çoğunlukla başka metallerle karıştırılır. Alaşımın altın oranı karatla belirtilir; 24 karat, saf altını ifade eder. Altın damar yataklarında ve akarsuların taşıdığı tortullarda görülebilir. Yüzeydeki altın taneleri her zaman kimyasal bakımdan saf değildir: doğal altın, özellikle gümüşle, ayrıca bakır ve başka elementlerle alaşım hâlinde bulunabilir. Bu nedenle doğal örneklerin bileşimi rafine altından farklı olabilir. [1][2]
Kullanım ve tarihsel önem
Altın; mücevher, sikke ve külçe üretiminde, sanat ve mimaride ince yaprak kaplama olarak, ayrıca elektrik bağlantılarında kullanılır. Elektrik iletmesi ve kolayca aşınmaması, bağlantı yüzeylerinde işe yarar. Dişçilikte altın alaşımlarından yararlanılmış; altın nanoparçacıkları bazı endüstriyel kataliz süreçlerinde kullanılmaya başlanmıştır. [1]
Altının işlenebilirliği, parlaklığı ve görece az bulunması, onu farklı toplumlarda değerli bir malzeme ve para aracı hâline getirmiştir. Bununla birlikte altının doğada bulunma biçimleri ile kullanım biçimleri ayrıdır: cevherden çıkarılan metal arıtılabilir, saflaştırılabilir veya dayanıklılık ve görünüm gibi amaçlarla alaşımlanabilir. Altının kimyasal kararlılığı yüksek olsa da bütünüyle tepkimesiz değildir; örneğin kral suyunda çözünebilir. [1][2]