Bakır, kimyasal simgesi Cu ve atom numarası 29 olan kırmızımsı renkli bir metaldir. Isı ve elektriği iyi iletir; dövülebilir ve tel hâline getirilebilir. Bu özellikleri, bakırın hem saf metal hem de alaşım bileşeni olarak kullanılmasını sağlar. Bakır doğada bazen metalik hâlde bulunur; önemli kaynakları arasında kalkopirit ve bornit gibi mineraller yer alır. [1]
Özellikleri ve elde edilmesi
Bakır cevherlerinin üretiminde izlenen işlem, cevherin türüne göre değişir. Sülfürlü cevherler çıkarılıp zenginleştirildikten sonra ergitme ve elektrolitik arıtma uygulanabilir. Oksitli cevherlerden metal elde etmek için liç süreçlerinden de yararlanılır. Metalin yüzeyi çevre koşullarına bağlı olarak zamanla değişebilir; bakır ayrıca korozyona karşı dayanıklılığıyla bilinir. Kalayla oluşturduğu bronz ve çinkoyla oluşturduğu pirinç, bakır alaşımlarının tanınmış örnekleridir. [1][2]
Kullanım alanları ve biyolojik rolü
Bakırın önemli kullanım alanları arasında elektrik kabloları, motorlar, elektronik ürünler, yapı malzemeleri, su tesisatı ve ısı değiştiriciler bulunur. Elektrik üretimi ve iletimi ile bina kablolaması, bakırın yaygın kullanıldığı alanlardandır. Üretim ve kullanım sonrasında bakır içeren ürünler geri kazanılıp yeniden işlenebilir. [1][2]
Bakır, canlılarda bazı enzimlerin işlev görmesine katkıda bulunan temel bir elementtir. Bununla birlikte, gerekli olmasından fazla miktarda alınması veya maruz kalınması zararlı olabilir; biyolojik rolü sınırsız miktarda güvenli olduğu anlamına gelmez. Wilson ve Menkes hastalıkları, vücudun bakırı kullanma biçimini etkileyebilen kalıtsal hastalıklara örnektir. [1]