Melanin, deriye, saça ve gözlere rengini veren doğal pigment grubunun genel adıdır. İnsanlarda melanosit adı verilen özel hücreler tarafından üretilir ve morötesi ışınları soğurarak hücrelerin korunmasına katkıda bulunur.[1]
ÜRETİMİ
Melanin, melanositlerin içinde bulunan melanozom adlı küçük yapılarda üretilir. Üretim süreci tirozin amino asidiyle başlar ve tirozinaz enzimi bu süreçte önemli rol oynar. Deride üretilen melanozomlar, çevredeki deri hücrelerine aktarılabilir. Böylece pigment derinin yüzey katmanlarına dağılır.[1]
TÜRLERİ VE BULUNDUĞU YERLER
İnsan vücudunda yaygın olarak üç melanin türü tanımlanır:
- Eumelanin: kahverengi ve siyah tonlardan sorumludur.
- Feomelanin: kırmızı ve sarımsı tonlar verir.
- Nöromelanin: beyindeki bazı sinir hücrelerinde bulunur.
Melanin deri, saç ve gözlerin yanı sıra iç kulakta ve beyinde, örneğin substantia nigra adlı bölgede de bulunur.[1]
DERİ RENGİ
İnsanlar arasındaki deri rengi farkları, genellikle melanosit sayısından değil, üretilen melaninin miktarından, türünden ve melanozomların dağılımından kaynaklanır. Güneş ışığına maruz kalmak melanin üretimini artırabilir. Melanin morötesi ışınlara karşı belirli bir koruma sağlasa da güneşten korunma önlemlerinin yerini tutmaz.[1]
MELANİNLE İLGİLİ DURUMLAR
Melanin üretimindeki ya da dağılımındaki değişiklikler çeşitli durumlara yol açabilir. Albinizmde melanin üretimi azalır; bu durum deri, saç ve gözleri etkileyebilir ve görme sorunlarıyla birlikte görülebilir. Okülokütanöz albinizm, melanin yapımında rol oynayan genlerdeki değişikliklerle ilişkilidir.[2]
Vitiligoda deride pigment kaybına bağlı açık renkli lekeler ortaya çıkar. Melazmada ise deride daha koyu renkli lekeler görülür. Bu tür pigment bozukluklarının değerlendirilmesi ve tedavisi için bir sağlık uzmanına başvurulması önerilir.[3]